Glas Banja Luke – Nezavisni online magazin

U petak (26. novembra) je dugoočekivani praznik potrošnje “Crni petak”, ali kada se sagleda širi kontekst, ove godine bi se mogao odigrati drugačije nego što su potrošači navikli.

Kako nam pokazuje iskustvo, popusti na taj dan mogu ići i do 70 odsto, kako u onlajn tako i u oflajn prodavnicama, ali bi ove šoping sezone i pored popusta, za koje se sumnja da će biti veliki, on mogao da se ispostavi kao najskuplji do sada, piše CNN.

Kako se svjetska ekonomija još uvijek nije izborila sa uskim grlima u lancima snabdjevanja u lukama, nedostatkom radne snage u transportnoj industriji, sve je manje proizvoda u radnjama i sve se više čeka na ključne porudžbine za praznike. Samim tim, postoji manja potreba trgovaca da ove godine nude velike popuste, prenosi Blic.

Prema analizi i projekcijama kompanije Adobe, u SAD se očekuje da će se popusti kretati u prosjeku između 5 i 25 odsto, što je otprilike 5 odsto manje nego što su potrošači tamo navikli, piše Biznis Insajder.

Lanci snabdjevanja

Zastoj u svetskim lancima snabdevanja je pogurao neke od trgovaca na raniji početak rasprodaja, kao i da se obim i količina popusta smanji. Stručnjaci za logistiku uveliko su upozorili potrošače, da ako žele da za prazničnu kupovinu ugrabe popuste na koje su navikli, da oni to urade što prije.

Ne samo da će roba koja se do sada pominjala da će poskupeti, kao što su elektronski uređaji i tekstilna roba, poskupeti, već kako piše Blumberg biće skuplja i ona “praznična” kao što su vještačke jelke i ukrasi.

Kako je već bilo riječi, jedan od glavnih razloga za zastoje i probleme u lanicma snabdjevanja je povećana potražnja usljed oporavka svjetske ekonomije. Samim tim, nije da će rafovi u petak biti prazni, ali da će se teže doći do najtraženije robe, definitivno.

– To je ludilo. Imamo problema s isporukom proizvoda koji se traže, ali istovremeno zbog pandemije ozbiljni višak robe koja se ne traži iz doba pandemije – objašnjava Gerit Hajneman, stručnjak za trgovinu Visoke škole Donjeg Porajnja, piše Dojče Vele.

– Ove godine nije stvar u tome da se ostvari malo veći promet i što ranije počne sa božićnom prodajom, nego je Crni petak posljednja prilika mnogim trgovcima da se riješe zaliha po barem donekle prihvatljivim cijenama – dodaje ovaj stručnjak. Kome to ne uspije, dodaje on, taj sledeće godine možda ide u stečaj.

Amazonovi radnici protestuju

Radnici Amazona širom svijeta se pripremaju za štrajk na “Crni Petak” kako bi pokušali da poprave uslove za rad i pozvali na odgovornost viši menadžer te kompanije. Radnici i aktivisti iz više od 20 zemalja u koaliciji sa više od 70 sindikata i organizacija poput Oksfama, Grin Pisa i sl.

– Pandemija je otkrila kompanija stavlja profit ispred svojih zaposlenih, društva i čitave planete. Amazon uzima previše, a vraća premalo, stoji u saopštenju i pozivu na štrajk ovog petka, prenosi Biznis Insajder.

Protest je odgovor radnika na, kako oni tvrde, užasne uslove rada, dugo radno vrijeme, niske plate i kompleksan sistem ocjenjivanja svakog pojedinačknog radnika. Zahtevi štrajkača su između ostalog i veće plate, veća sigurnost na radnom mestu kao i “suspendovanje ražima nadzora kojim Amazon pritišće radnike”.

Kako je nastalo ime Crni Petak?

Najpoznatija i najviše puta ponovljena pričao nastanku imena “Crni Petak” se tiče prodavaca. Nakon što su čitave godine poslovali sa gubitcima (“u crvenom”), radnje bi u SAD uglavnom dan posle Dana zahvalnosti izašle u plusu (“vratile se u crno”), zato što su kupci kupujući za praznike trošili basnoslovno mnogo na robu na popustu. Kako piše portal Histori, ova verzija priče je netačna.

Istina je nešto drugačija. Termin je počeo da se koristi u SAD u Filadelfiji 1950-ih godina prošlog vijeka. Policija je koristila taj naziv kako bi opisala horde ljudi koji bi nagrnuli dan nakon “Dana zahvalnosti” u centar Filadelfije da pogledaju ragbi utakmicu između vojske i mornarice koja se tradicionalno održava svake godine.

Kako bi morali da rade na praznik, i to još duže nego obično zbog gužvi koje bi nastajale, policajci su skovali termin “Crni Petak”.

Do 1985. godine termin se raširio po čitavim SAD i prodavci su krenuli da mu pripisuju maloprije navedeno pogrešno poreklo, i tako ga preokrenuli u svoju korist.

(Srpskainfo)

Nakon što je u petak, 19. novembra, iz blindiranog vozila počeo ispadati novac drugi vozači su zaustavili svoja vozila, izašli iz njih i uzimali novac koji se nalazio na autoputu u Južnoj Kaliforniji.

To se desilo u jutarnjim satima kada je novac prevožen od San Diega ka Federalnom depozitu u Vašingtonu. Policijski narednik Kurtis Martin je izjavio da su se tokom vožnje otvorila vrata blindiranog vozila i tom prilikom je ispalo nekoliko torbi u kojima je bio novac.

U torbama su uglavnom bile novčanice od jednog dolara i 20 dolara. Drugi vozači, vidjevši novac na autoputu, su zaustavili vozila. Izašli su iz njih i uzimali novac koji su zatekli. To je izazvalo saobraćajni haos, a objavljen je i snimak ovog događaja.

Dvije osobe su uhapšene na mjestu događaja. Narednik Martin je upozorio da bi ostali koji su uzeli novac mogli biti sudski procesuirani. Ukazao je na to da policija ima snimke događaja te da je u istragu uključen i FBI.

Nadležni još nisu saopštili koliko novca je ispalo iz vozila. Međutim, već je nekoliko ljudi vratilo novac koji su zatekli. Prema Martinovim riječima, vraćaju mnogo novca, prenosi AP.

(Srpskainfo)

BANJA LUKA, 22. novembra – Nakon kraćeg perioda sa smanjenim zalihama, u Zavodu za transfuzijsku medicinu RS su naveli da imaju zadovoljavajuće količine krvi i krvnih komponenti, te da ovu dragocjenu tečnost mogu da doniraju i osobe koje su prebolovale kovid-19.

“Prošli smo jedan period sa smanjenim zalihama. Zavod je sa svojim saradnicima zakazivao vanredne akcije dobrovoljnog davanja krvi, sa našim postojećim i novim aktivistima, kako bismo poboljšali zalihe krvi i komponenti krvi”, navela je za “Nezavisne novine” Veselka Ćejić, šefica Službe za prikupljanje krvi u ovom zavodu.

Napomenula je da, iako su zalihe trenutno zadovoljavajuće, zbog ograničenog roka trajanja krvi i komponenti krvi, posebno koncentrata trombocita, koji imaju rok trajanja samo pet dana i pripremaju se iz svježe uzete krvi, uvijek je potrebno da se dobrovoljni davaoci krvi odazovu akcijama ili pojedinačno dođu dati krv u najbližu transfuziološku službu.

“Svaki pacijent prima krvnu grupu koja odgovara njegovoj, tako da svakodnevno stanje zaliha zavisi od pojedinačnih pacijenata i njihovih krvnih grupa. Ova se situacija može jako brzo promijeniti i samim tim teško je reći koja je krvna grupa u datom trenutku najpotrebnija”, rekla je Ćejićeva, dodajući da je u našoj populaciji najzastupljenija krvna grupa  A RhD pozitivna, oko 35 odsto, a najmanju zastupljenost ima AB RhD negativna krvna grupa, oko 1,5 odsto, pa su  tako i naše zalihe krvi popunjene srazmjerno prisutnosti određenih krvnih grupa u našoj populaciji.

Dodala je da se Zavod suočava sa smanjenim zalihama krvi uglavnom tokom ljetnih  i zimskih mjeseci, te se zbog toga planiraju češće akcije dobrovoljnog davanja krvi.

“U decembru planiramo više akcija dobrovoljnog davanja krvi, koje organizuju, između ostalog, MUP RS, Crveni krst Čelinac, Crveni krst Kotor Varoš, Crveni krst Mrkonjić Grad i Udruženje DDK Laktaši”, objasnila je Ćejićeva.

Na ovaj humani gest darivanja krvi mogu da se odluče i osobe koje su prebolovale virus korona, a prema riječima Božane Đukelić Selak, specijaliste transfuziologije u Zavodu za transfuzijsku medicinu RS, ovim se osobama preporučuje da prođe određeni period od infekcije do dobrovoljnog davanja krvi, kako bi se njihov organizam u potpunosti oporavio.

“Na period od najmanje 28 dana se odbijaju osobe koje su preležale kovid-19 i imale su blaže simptome infekcije, kao i osobe kod kojih je laboratorijski potvrđena infekcija virusa korona, a nisu razvile simptome bolesti”, rekla je Đukelić Selakova za “Nezavisne novine”.

Dodala je da 14 dana do doniranja krvi moraju sačekati i osobe koje su bile u samoizolaciji, pod uslovom da nisu razvile nijedan simptom bolesti.

“Osobe koje su preležale kovid-19 sa bilo kakvim težim simptomima, kao što je upala pluća, ne mogu da daruju krv minimalno tri mjeseca do potpunog oporavka”, navela je Đukelić Selakova, ističući da u ovom zavodu ne vrše evidenciju osoba koje su dale krv a prebolovale su kovid-19.

“Sve potrebne informacije o obolijevanju od kovida-19 ljekar transfuziolog dobije od potencijalnih dobrovoljnih davalaca krvi pri pregledu i uzimanju anamneze, na osnovu kojih odlučuje da li će i kada osoba dati krv”, zaključila je Đukelić Selakova

(Nezavisne)

BANJA LUKA, 21. novembra – U Republici Srpskoj i Federaciji BiH sutra ujutro se očekuje pretežno oblačno vrijeme, na jugu mjestimično sa kišom, koja će tokom dana povremeno padati i u ostalim krajevima.

Na jugu će biti povremeno kraćih pljuskova uz uslove za pojavu grmljavine, a tokom noći će slaba kiša padati mjestimično.

Uz pad temperature uveče na visokim planinama moguć je slab snijeg, saopštio je Hidrometeorološki zavod Republike Srpske.

Jutarnja temperatura od dva do osam, na jugu do 12, a dnevna od sedam do 12, na jugu do 16 stepeni Celzijusovih, saopštio je Federalni hidrometeorološki zavod.

Vjetar slab, uglavnom sjeverni i sjeverozapadni.

Temperatura u 13 časova: Bjelašnica četiri, Višegrad, Rudo, Zenica pet, Foča, Bugojno šest, Prijedor, Sarajevo, Srebrenica osam, Srbac devet, Čemerno 10, Ivan-sedlo, Sokolac 11, Doboj, Sanski Most 12, Šipovo, Mrkonjić Grad, Han Pijesak, Bijeljina, Kalinovik, Gacko, Gradačac 13, Banjaluka 14, Bileća, Mrakovica, Livno 15, Mostar 17, Grude, Trebinje 18, te Bihać, Ribnik i Neum 19 stepeni Celzijusovih.

U utorak, 23. novembra, jutro umjereno do pretežno oblačno i svježije, u sjevernoj polovini zemlje mjestimično sa slabom kišom koja do podneva uglavnom prestaje. Tokom dana postepeno smanjenje oblačnosti, na jugu i sjeveroistoku sa sunčanim periodima, a tokom noći će se skoro potpuno razvedriti. Jutarnja temperatura od dva do šest, na jugu do 10, a na planinama od nula stepeni. Najviša dnevna od četiri do devet, na jugu do 14, na planinama od dva stepena Celzijusova.

U srijedu, 24. novembra, ujutro hladnije, pretežno oblačno i suvo u centralnim krajevima, dok će većinom biti vedro na krajnjem sjeveru i jugu. Tokom dana smanjenje oblačnosti, na jugu i sjeveru sa sunčanim periodima. Jutarnja temperatura od nula do četiri, na jugu do sedam, na planinama od minus tri stepena. Najviša dnevna od pet do devet, na jugu do 13 stepeni Celzijusovih.

U četvrtak, 25. novembra, jutro umjereno oblačno na jugu i jugozapadu, u ostalim krajevima uglavnom vedro i hladnije uz pojavu magle po kotlinama. Tokom dana postepeno povećanje oblačnosti sa jugozapada ka ostalim krajevima, sa više sunčanih perioda na istoku. Uveče na jugu sa slabom kišom. Jutarnja temperatura od dva do pet, na jugu do osam, na planinama od minus dva stepena. Najviša dnevna od šest do 11, na jugu i istoku do 13 stepeni Celzijusa.

(Srpskainfo)

Ako je neko vakcinisan, a nema antitijela ne znači da vakcina ne djeluje, to ne znači da nema ćelije koje su sposobne da ga brane i apsolutno treba da vjeruje znanju i iskustvu ljekara da i njemu vakcinacija pomaže, navodi za RTS srpska doktorka Ljiljana Sofronić Milosavljević, iz Instituta za primenu nuklearne energije.

Ljiljana Sofronić Milosavljević je navela da antitijela imaju oni koji su bili bolesni i oni koji su vakcinisani, ali i u slučaju da ih neko nema ne znači da on nije zaštićen.

“Ako je neko vakcinisan, a nema antitela, to zavisi od njegovog imunskog odgovora, to ne znači da on nije zaštićen zato što b-ćelije, b-limfociti produkuju ta antitela, ali postoje i druge ćelije to su t-limfociti koji su sposobni i čija je prva i najvažnija uloga u odbrani od virusnih infekcija da ubijaju ćelije zaražene virusom tako da ta odbrana postoji”, objašnjava Sofronić Milosavljevićeva.

Objašnjava da to što neko nema antitijela ne znači da vakcina ne deluje.

“Ako je vakcinisan, a nema antitela to ne znači da nema ćelije koje su sposobne da ga brane i apsolutno treba da veruje znanju i iskustvu lekara da i njemu vakcinacija pomaže. To je nekada slučaj sa imunodeficijentnim osobama, sa osobama koje primaju neku terapiju koja uništava b-limfocite, pa ljudi nemaju antitela, ali imaju te limfocite koji ih brane od virusa”, objašnjava ona.

Kako kaže, ukoliko je neko vakcinisan on će brže i lakše podnositi svaki naredni kontakt sa virusom.

Navodi da imamo dva odgovora u borbi sa virusom – imunski i stečeni.

“Mi imamo dve ruke u toj odbrani – jedna je taj urođeni imunski odgovor koji se javlja u prvom kontaktu sa virusom za one koji nisu vakcinisani i koji našem organizmu da vremena da krene onaj takozvani drugi stečeni odgovor koji je mnogo efikasniji u samoj odbrani”, objašnjava doktorka.

Navodi da kod ljudi koji su preležali kovid i imali lakšu kliničku sliku njihov imunitet može da traje i do godinu dana.

“Međutim, predostrožnosti radi, pošto on vremenom slabi i tim ljudima se preporučuje vakcinacija, dok onih koji su vakcinisani taj odgovor je za nijansu slabiji, ali je dobar i potrebno ga je češće podsećati. Sve to je u cilju da bi klinička slika bila što blaža”, navodi Sofronić Milosavljevićeva.

Da li previše antitijela može da škodi Objašnjava da antitijela mogu da se detektuju bez obzira da li su ljudi preboljeli ili vakcinisani i ističe da previše antitijela ne može da napravi problem.

“Ovo jako dugo traje, ali ja mislim da se ljudi navikavaju na to da mogu normalno da žive ukoliko su vakcinisani, ukoliko ispune sve te kriterijume potrebne za dobijanje pasoša i ukoliko se pridržavaju mera”, navodi i ističe da ljudi ne smiju da zaborave čak i kad dobiju tri doze vakcine, da moraju da se pridržavaju mera.

“Ukoliko se ne pridržavaju odgovarajućih mera oni mogu da dobiju virus na gornjim respiratornim putevima i mogu da taj virus prenesu u nešto manjem obimu nego što bi to bilo inače, ali svejedno transmisija je prisutna. Zbog toga treba da nosimo maske , da se pridržavamo i drugih mera – pranja ruku i dezinfekcije alkoholom, ako sve to radimo, ipak život koliko toliko teče normalno”, navodi Sofronić Milosavljevićeva.

Navodi da je interesovanje za provjeru antitela u INEP-u veliko.

“I mi se trudimo da se organizujemo na najbolji mogući način tako da izađemo u susret svima, tako da se radi bukvalno od ujutru do uveče po smenama, i ta detekcija antitela teče onako kako treba tako da ljudi sada mogu da imaju jedan podatak više u svom zelenom sertifikatu”, poručila je Sofronić Milosavljevićeva.

(Nezavisne)

Nošenje maski jedna je od najučinkovitijih nefarmakoloških epidemioloških mjera za suzbijanje širenja korona virusa, najviše delta soja, pokazalo je novo istraživanje.

Prema metaanalizi 72 studije koju su proveli naučnici sa Univerziteta u Australiji, nošenje maski smanjuje prenos korona virusa za 53 odsto.

U istom radu, objavljenom u uglednom časopisu British Medical Journal (BMJ), analizirana je učinkovitost drugih nefarmakoloških mjera – pranja ruku i održavanja fizičke udaljenosti.

Analiza je pokazala da pranje ruku takođe smanjuje incidenciju korona virusa za 53 odsto, međutim ovaj rezultat nije imao istu statistički značajnu težinu jer je u analizu bio uključen tek mali broj studija koje postoje o toj mjeri.

Prema istoj analizi, fizičko distanciranje smanjuje incidenciju za oko 25 odsto.

– Vjerovatno je da dalja kontrola pandemije korona virusa zavisi ne samo o visokom obuhvatu vakcinisanja i njegovoj učinkovitosti već i o stalnom pridržavanju učinkovitih i održivih mjera javnog zdravlja – pišu Stella Talic i njene kolege u BMJ.

– Zbog heterogenosti studija metaanalizu nije bilo moguće napraviti za učinkovitost karantina i izolacije, univerzalnog lokdauna i zatvaranja granica, škola i radnih mjesta – ističu autori, prenosi Index.

U uvodu u rad pišu da su se globalno programi vakcinisanja pokazali bezbjednim i učinkovitim te da spsšavaju živote, ipak ne i potpunom zaštitom od širenja korona virusa.

(Srpskainfo)

BANJA LUKA, 21. novembra – Vlada Republike Srpske donijela je zaključak da je sutra, ponedjeljak, 22. novembar 2021. godine neradni dan, saopšteno je iz Ministarstva uprave i lokalne samouprave RS.

“Toga dana neće raditi republički organi i organizacije, organi jedinica lokalne samouprave, javna preduzeća i ustanove”, pojašnjeno je u saopštenju.

Kako se pojašnjava rukovodioci navedenih organa su obavezni da u toku kalendarske godine organizuju rad zbog ostarivanja punog godišnjeg fonda radnih dana.

Iako je u četvrtak iz Ministarstva uprave i lokalne samouprave Republike Srpske rečeno da će samo 21. novembar biti neradni dan, te da neće biti prenošeno na drugi dan, Vlada  RS je danas ipak naprasno odlučila da sutra ipak bude neradni dan.

U Republici Srpskoj i danas je neradni dan jer se obilježava Dan uspostavljanja Opšteg okvirnog sporazuma za mir u BiH koji je republički praznik.

(Nezavisne)

BANJA LUKA, 21. novembra – Dan uspostavljanja Opšteg okvirnog sporazuma za mir u Bosni i Hercegovini – 21. novembar je prema odredbama Zakona o praznicima Republike Srpske republički praznik koji se praznuje jedan dan.

Prema tački 7. Odluke o određivanju radnog vremena pravnim licima i preduzetnicima koji obavljaju trgovinsku, zanatsku i uslužnu djelatnost na području grada Banjaluka, subjekti  obuhvaćeni istom ne rade na dan republičkog praznika, a izuzetno, prema tački 7. Odluke, mogu da rade :

• u vremenu od 00.00 do 24.00 časa – pravna i fizička lica koja obavljaju djelatnost proizvodnje hljeba, peciva, svježe tjestenine i kolača i prodaje istih;
• trgovinski objekti tipa “dragstor”;
• trgovinski objekti u autobuskoj i željezničkoj stanici i na benzinskim pumpnim stanicama;
• u vremenu od 8.00 do 21.00 čas – trgovine na malo pogrebnom opremom.

Ugostiteljski objekti na području grada Banjaluka u dane republičkih i vjerskih praznika ne moraju da rade, ali rad im nije zabranjen.

(Nezavisne)

BANJA LUKA, 21. novembra – U Republici Srpskoj danas je neradni dan jer se obilježava Dan uspostavljanja Opšteg okvirnog sporazuma za mir u BiH koji je republički praznik.

U dane praznika Republike Srpske ne rade republički organi i organizacije, jedinice lokalne samouprave, preduzeća, ustanove i druge organizacije i lica koja profesionalno obavljaju uslužne i proizvodne djelatnosti, navedeno je u saopštenju iz Ministarstva uprave i lokalne samouprave Republike Srpske.

Prema Zakonu o praznicima Republike Srpske, načelnici opština, odnosno gradonačelnici će odrediti koja su preduzeća, ustanove i druge organizacije sa područja jedinice lokalne samouprave dužni da rade radi zadovoljenja neophodnih potreba građana i u kojem obimu.

(Nezavisne)

Srpska pravoslavna crkva (SPC) proslavlja danas Sabor Svetog arhangela Mihaila – Aranđelovdan.

Praznik, koji je u crkvenom kalendaru upisan crvenim slovom i uvijek se obilježava 21. novembra po novom kalendaru, spomen je na jednog od anđela koji su se, prema predanju, sa vojskom svih anđela suprotstavili silama zla.

Sveti arhangel Mihailo, simbol borbe protiv zla i sila nebeska koja prihvata duše umrlih mjereći im dobra i zla djela, slika se na ikonama i freskama kao nebeski ratnik u vojničkoj opremi, sa mačem, kopljem i zlim duhom koji, okovan lancima, leži pod njegovim nogama.

Aranđelovdan je jedna od najčešćih krsnih slava kod Srba.

(Srpskainfo)